Trả lời nhanh: Phòng mối làm khi công trình đang xây, phun thuốc xuống đất nền trước khi đổ bê tông để mối không lên được. Diệt mối làm khi nhà đã có mối, đặt trạm nhử và dùng thuốc truyền dẫn để đàn mối suy yếu. Hai việc khác thời điểm, cách làm, giá và cách nghiệm thu; mua nhầm là mất tiền.
Hai chữ chỉ khác nhau một từ, nhưng là hai công việc khác hẳn về thời điểm, cách làm, giá và cách nghiệm thu. Nhầm lẫn này tốn tiền thật: có người mua phòng mối cho một căn nhà đang bị mối ăn — và tự hỏi vì sao mối vẫn còn.
Phòng mối và diệt mối khác nhau ở đâu?
Phòng mối làm khi công trình đang xây: phun thuốc lên hố móng và mặt nền trước khi đổ bê tông, nghiệm thu bằng biên bản từng đợt. Diệt mối làm khi nhà đã có mối: đặt trạm nhử, dùng thuốc truyền dẫn để mối mang về tổ, nghiệm thu khi trạm hết mối qua các lần kiểm.
| Phòng chống mối | Diệt mối | |
|---|---|---|
| Làm khi nào | Trong lúc công trình đang xây, theo tiến độ | Khi đã phát hiện mối trong công trình đang sử dụng |
| Mục tiêu | Tạo lớp đất có thuốc dưới công trình, chặn mối đi lên | Xử lý đàn mối đang có bằng trạm nhử và thuốc truyền dẫn, rồi mới tính chuyện phòng tiếp |
| Đối tượng xử lý | Đất nền, chân móng, vị trí ống xuyên sàn, cấu kiện gỗ trước khi lắp, vành đai ngoài (theo TCVN 7958 / hồ sơ thiết kế) | Đường mui và chỗ mối đang ăn trong công trình |
| Có thấy mối không | Thường là không. Làm phòng ngay cả khi chưa thấy con nào | Có. Bắt đầu từ dấu hiệu cụ thể: đường đất trên tường, gỗ rỗng, mối cánh bay ra |
| Nghiệm thu bằng gì | Hồ sơ và biên bản từng đợt — vì sau đó không nhìn thấy gì | Kết quả quan sát được: trạm không còn mối vào qua các lần kiểm liên tiếp |
| Ai mua | Chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu chính | Chủ nhà, ban quản lý toà nhà, đơn vị vận hành |
| Tiêu chuẩn liên quan | TCVN 7958:2017, cho công trình xây dựng mới | Không có tiêu chuẩn tương đương; đánh giá theo kết quả và cam kết trong hợp đồng |
Làm sao biết mình cần phòng mối hay diệt mối?
Nền chưa đổ bê tông thì bạn cần phòng mối. Nhà đã xây và đã thấy đường mui, gỗ gõ nghe rỗng hay mối cánh rụng trong nhà thì cần diệt mối trước. Công trình cải tạo có làm lại nền thường cần cả hai.
Ba câu, trả lời xong là biết:
- Công trình đã đổ bê tông nền chưa? Chưa — bạn đang ở đúng thời điểm làm phòng mối, và đó là thời điểm duy nhất làm được đầy đủ. Rồi — phần dưới nền đã khoá lại, xem phần "nếu đã lỡ mốc rồi thì làm gì".
- Bạn đã thấy dấu hiệu mối chưa? Đường đất chạy trên tường, gỗ gõ vào nghe rỗng, một đàn mối cánh bay ra vào đầu mùa mưa — nếu có, bạn cần diệt mối trước, phòng tính sau.
- Bạn đang mua cho một công trình hay cho một nơi đang ở? Công trình đang xây thì là hạng mục trong hợp đồng xây dựng, có hồ sơ nghiệm thu. Nơi đang ở thì là dịch vụ, tính theo lần hoặc theo hợp đồng định kỳ.
Khi nào cần cả phòng mối lẫn diệt mối?
Cần cả hai khi cải tạo có làm lại nền, khi xây mới trên đất từng có nhà cũ bị mối, hoặc khi nhà nằm trong khu đã có mối lan. Lúc đó xử lý đàn mối đang có trước, rồi phun phòng mối cho phần nền mới trước khi đổ lại bê tông.
Xảy ra thường xuyên hơn người ta nghĩ, và là lúc dễ bị bán thiếu nhất:
- Cải tạo lớn có làm lại nền. Diệt phần mối đang có, rồi làm phòng cho phần nền mới trong đúng khoảng trống trước khi đổ lại bê tông.
- Công trình mới xây trên nền đất từng có công trình cũ bị mối. Đặt trạm nhử xử lý mối còn hoạt động trước, rồi mới phun phòng mối cho nền mới.
- Nhà trong khu đã có mối lan. Diệt trong nhà mình không giữ được lâu nếu nguồn nằm ở đất chung quanh; nên hỏi hồ sơ thiết kế có vành đai hay không, và đặt trạm nhử theo dõi quanh nhà.
Làm sao nhận ra nhà thầu đang bán nhầm dịch vụ?
Ba câu trả lời dưới đây nên làm bạn dừng lại:
- Bạn nói nhà đang có mối, họ báo giá "phun phòng mối" tính theo mét vuông mà không hỏi mối ở đâu, không tới xem. Phun bề mặt không tìm được tổ.
- Bạn nói công trình đang xây, họ báo giá theo lần như dịch vụ cho nhà đang ở, không hỏi tiến độ và không nhắc tới biên bản từng đợt.
- Họ cam kết "diệt tận gốc" cho một công trình chưa xây xong. Chưa có gì để diệt — thứ cần ở đó là phòng.
Các trang khác trong cụm này
- TCVN 7958:2017 là gì và áp dụng cho ai — trang tổng của cụm này
- Lịch thi công phòng mối theo tiến độ xây dựng — khâu nào làm trước khi đổ bê tông
- Hồ sơ nghiệm thu phòng chống mối — danh mục giấy tờ phải có
Trên site này
- Xử lý mối trong nhà — cho công trình đã có mối
- Dịch vụ phòng chống mối đất nền — cho công trình đang xây
- Những dấu hiệu cho thấy nhà đang bị mối phá hoại
Cần thuê thi công thật thì xem ở đâu
Chưa chắc mình cần cái nào thì đặt khảo sát — kỹ thuật viên xác định tận nơi trước khi báo giá: