Về trang này. Đây là phần giải thích thực hành, viết cho chủ đầu tư và bên giám sát. Các thông số kỹ thuật cụ thể — nồng độ, liều lượng trên mỗi mét vuông, chiều sâu rãnh, số lớp thi công — phải đọc trong chính bản tiêu chuẩn và trong biện pháp thi công được duyệt cho công trình của bạn, chúng tôi không chép lại ở đây. Nhà thầu nào đưa ra con số mà không kèm biện pháp thi công có chữ ký thì đó là con số không có giá trị.
Đây là trang quan trọng nhất trong cụm. Phòng chống mối không phải một hạng mục làm lúc nào cũng được — nó là một chuỗi việc chen vào giữa các khâu xây dựng, và mỗi khâu chỉ có một khoảng trống duy nhất để làm. Lỡ khoảng trống đó thì hoặc phải phá ra làm lại, hoặc chấp nhận một hàng rào không liên tục.
Nguyên tắc chỉ có một câu
Việc xử lý phần đất nằm dưới sàn phải hoàn tất trước khi đổ bê tông nền. Sau khi bê tông đã đổ, phần đất bên dưới không còn tiếp cận được nữa nếu không khoan hoặc cắt nền.
Nghe hiển nhiên, nhưng đây chính là lỗi phổ biến nhất trên công trường, và nó không xảy ra vì ai đó không biết. Nó xảy ra vì lịch: nhà thầu chính đang chạy tiến độ, khâu đổ bê tông nền được đẩy lên sớm hai ngày, không ai báo nhà thầu phòng mối, và khi họ tới thì nền đã đổ xong.
Các mốc trong tiến độ, và việc phải làm ở mỗi mốc
| Mốc trong tiến độ xây dựng | Việc phòng mối | Lỡ mốc thì sao |
|---|---|---|
| Trước khi khởi công — lúc còn đang duyệt hồ sơ và dự toán | Đưa hạng mục vào thiết kế và dự toán. Chọn nhà thầu, duyệt biện pháp thi công. | Không có trong dự toán thì đến lúc cần không có tiền, và khâu này bị bỏ. Đây là nơi đa số công trình mất hạng mục phòng mối, chứ không phải ngoài công trường. |
| Sau khi dọn mặt bằng, trước khi thi công móng | Khảo sát nền, ghi nhận có tổ mối hay dấu hiệu hoạt động trong phạm vi công trình và vùng lân cận. Xử lý gốc cây, rễ và gỗ vụn còn sót trong đất. | Gốc cây mục để lại trong nền là một nguồn nuôi mối nằm sẵn bên dưới công trình. Sau khi lấp đất không moi ra được nữa. |
| Sau khi thi công móng, trước khi lấp đất và tôn nền | Xử lý phần đất tiếp giáp móng và phần chân tường ngầm. | Bỏ khâu này thì mặt tiếp giáp giữa móng và đất trở thành một đường hở, và đó là đường mối thường dùng nhất. |
| Sau khi tôn nền và đầm chặt, NGAY TRƯỚC KHI ĐỔ BÊ TÔNG NỀN | Xử lý toàn bộ mặt nền và các vị trí ống xuyên sàn. Đây là khâu tạo ra lớp bảo vệ chính. | Đây là mốc không lùi được. Đổ bê tông xong thì chỉ còn cách khoan nền để bơm, tốn kém hơn nhiều và không đạt độ liên tục như làm từ đầu. |
| Trong lúc hoàn thiện | Xử lý các cấu kiện gỗ trước khi lắp đặt: khung cửa, đố cửa, xà gồ, cầu phong, li-tô nếu là mái gỗ. | Gỗ đã lắp rồi thì xử lý được nhưng khó đều, và một số bề mặt đã sơn hoặc phủ nên không thấm. |
| Trước khi bàn giao | Xử lý vành đai quanh công trình sau khi đã hoàn thiện sân vườn, hoàn tất hồ sơ nghiệm thu và bàn giao bảo hành. | Làm vành đai trước khi làm sân vườn thì phần vừa xử lý bị đào lên, coi như bỏ. |
Việc thực tế của nhà thầu chính: giữ liên lạc
Toàn bộ rủi ro nằm ở chỗ tiến độ xây dựng luôn thay đổi, còn nhà thầu phòng mối thì không có mặt thường xuyên trên công trường để tự biết. Ba việc nhỏ dưới đây giải quyết được gần hết:
- Đưa các mốc phòng mối vào cùng bảng tiến độ với các khâu xây dựng, không để thành một danh sách riêng.
- Cử một người ở nhà thầu chính chịu trách nhiệm báo trước ít nhất hai ngày cho nhà thầu phòng mối mỗi khi mốc bị dời.
- Coi biên bản nghiệm thu từng đợt là điều kiện để chuyển sang khâu tiếp theo. Chưa có chữ ký của giám sát cho đợt xử lý nền thì chưa đổ bê tông. Đây là cách chắc chắn nhất, vì nó biến việc nhớ thành một thủ tục thay vì một lời hứa.
Nếu đã lỡ mốc rồi thì làm gì
Nói thẳng: không có cách nào khôi phục lại đúng như làm từ đầu. Nhưng bỏ luôn cũng không phải lựa chọn đúng. Việc còn làm được, theo thứ tự hiệu quả giảm dần:
- Xử lý vành đai quanh công trình — vẫn làm được bất cứ lúc nào và vẫn có tác dụng chặn từ ngoài vào.
- Xử lý tại các vị trí ống xuyên sàn, khe co giãn và mạch ngừng — những đường đi cụ thể mà mối dùng để lên.
- Khoan bơm qua nền ở những khu vực rủi ro cao. Tốn kém, gây bụi và tiếng ồn, nhưng làm được.
- Lắp hệ thống trạm giám sát quanh công trình để phát hiện sớm thay vì đợi thấy hư hỏng — kèm lịch kiểm định kỳ, vì trạm không có người kiểm thì không có tác dụng gì.
Điểm chung của cả bốn: chúng chuyển công trình từ trạng thái được bảo vệ sang trạng thái được theo dõi. Đó là một mức thấp hơn, và nên nói rõ điều đó với chủ đầu tư thay vì để họ tưởng đã tương đương.
Các trang khác trong cụm này
- TCVN 7958:2017 là gì và áp dụng cho ai — trang tổng của cụm này
- Hồ sơ nghiệm thu phòng chống mối — danh mục giấy tờ phải có
- Phân biệt phòng mối và diệt mối — mua nhầm là mất tiền mà không được việc
Cần thuê thi công thật thì xem ở đâu
Đặt lịch khảo sát và xin biện pháp thi công cho đúng công trình của bạn: