Có nên đập tổ mối trong nhà không
Trả lời nhanh: Không nên. Ụ đất hay đường mui bạn thấy chỉ là phần nhỏ của đàn mối; tổ chính nằm sâu dưới nền và đàn kiếm ăn trên cả vùng rộng hàng trăm mét vuông. Đập đi thì mối thợ ở chỗ đó chết, phần còn lại bỏ đường cũ, mở đường khác sau tường, sau tủ, khó tìm hơn.
Thấy tổ mối trong nhà thì nên làm gì trước?
Để nguyên, chụp ảnh, ghi lại chỗ thấy, rồi hẹn khảo sát. Không đập, không cạy đường mui, không xịt thuốc lên đó. Đường mui còn nguyên là thứ kỹ thuật viên cần nhất: nó cho biết mối đi từ đâu lên, đang ăn tới đâu, và là chỗ đặt trạm nhử để gom mối.
Nếu ụ đất nằm ở chỗ vướng sinh hoạt (lối đi, mặt bếp), có thể phủ tạm một tấm bìa, không đè mạnh. Đồ đạc gần đó như sách, giấy tờ, thùng các-tông thì dời ra xa để mối không ăn thêm trong lúc chờ.
Vì sao đập tổ lại làm mối lan rộng hơn?
Vì thứ bị đập không phải cả đàn. Mối đất làm tổ chính dưới đất, đào hệ đường ngầm toả ra nhiều phía. Nghiên cứu của Viện Sinh thái và Bảo vệ Công trình trên loài mối nhà phổ biến ở Việt Nam đo được vùng kiếm ăn của một đàn rộng từ khoảng 350 đến hơn 2.800 m², có đàn đi lên tới tầng 14 của chung cư. Cái ụ trong góc nhà chỉ là một điểm trên vùng đó.
Khi một điểm bị phá, mối thợ ở đó chết hoặc chạy, đàn vẫn sống và bịt đường cũ lại. Vài tuần sau mối xuất hiện ở chỗ khác: chân cầu thang, khung cửa phòng bên, tủ âm tường. Lúc này dấu vết rời rạc, khó lần ra đường chính, nên khảo sát và đặt trạm tốn công hơn.
Tổ mối trong nhà tốt hay xấu?
Nhiều nhà nghe nói mối vào nhà là điềm này, điềm kia. Bỏ qua chuyện đó, điều đo được là thiệt hại: mối ăn gỗ, giấy, vải, lớp giấy của tấm thạch cao, và ăn từ trong ra nên bề mặt thường còn nguyên tới khi gỗ đã rỗng. Một tổ mối đất cần nhiều năm mới thành tổ trưởng thành (tài liệu của Đại học Florida ghi 5–8 năm với loài mối nhà), nên lúc mối lộ ra trong nhà thì đàn thường đã lớn. Thấy sớm là có lợi, không phải điềm gì để giữ lại.
Muốn biết tổ thường nằm ở đâu và nhận ra bằng dấu hiệu gì, xem bài tổ mối trong nhà thường nằm ở đâu của Công ty Khử Trùng Toàn Cầu.
Kỹ thuật viên xử lý tổ mối trong nhà thế nào?
Không đập tổ, không khoan chân tường. Kỹ thuật viên khảo sát, lần theo đường mui để biết hướng mối đi, rồi đặt trạm nhử ngay trên đường đó và chờ 7–14 ngày cho mối thợ vào trạm. Khi trạm đã có mối, kỹ thuật viên dùng thuốc truyền dẫn để mối thợ mang về tổ, kết hợp rắc bụi thuốc lên đường mui đang có mối đi. Mối chết dần, không chết ngay trong buổi xử lý.
Cách đặt trạm và vì sao phải chờ có ở bài trạm nhử mối là gì, đặt ở đâu. Thuốc được chọn theo hiện trạng và mức độ mối của từng nhà, là loại có trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam.
Đã lỡ đập tổ rồi thì sao?
Không sao, nhưng đừng xịt thêm. Quét sạch đất vụn, để khô chỗ đó, rồi theo dõi vài ngày: mối có thể đắp lại đường mui ngay chỗ cũ hoặc gần đó. Thấy đường mới thì giữ nguyên và báo kỹ thuật viên. Khi hẹn khảo sát, kể rõ đã đập chỗ nào, lúc nào, để kỹ thuật viên soi thêm các chỗ mối có thể đã chuyển sang.
Những việc chủ nhà hay làm khiến việc xử lý khó hơn được gom ở bài những sai lầm khi tự diệt mối tại nhà.
Bao lâu thì mối trong nhà hết?
Tuỳ đàn lớn hay nhỏ và mối vào trạm nhanh hay chậm. Thường mất 7–14 ngày chờ mối vào trạm, rồi vài tuần sau khi dùng thuốc để mối chết dần, kiểm trạm tới khi không còn mối. Diệt mối trong nhà ở được bảo hành 6 tháng. Bảo hành không áp dụng nếu trạm nhử bị dời hoặc bị xịt thuốc trong thời gian xử lý, nên trong lúc chờ, cứ để yên mọi thứ kỹ thuật viên đã đặt.
Đặt lịch hay xem cách làm đầy đủ ở trang dịch vụ xử lý mối trong nhà bằng trạm nhử.
Nguồn tham khảo: Trịnh Văn Hạnh và cộng sự, Viện Sinh thái và Bảo vệ Công trình, "Khả năng hoạt động trong không gian của đàn mối kiếm ăn Coptotermes formosanus Shiraki" (vawr.org.vn). UF/IFAS, Đại học Florida, "Formosan Subterranean Termite, Coptotermes formosanus Shiraki" (ask.ifas.ufl.edu/publication/in278).
