Mối ăn tường có làm hỏng tường không
Trả lời nhanh: Mối không ăn gạch, vữa hay bê tông, nên bức tường không sập vì mối. Mối dùng tường làm đường đi: chui qua khe vữa, khe nứt để lên tới gỗ và giấy. Thứ hỏng thật là khung cửa, ván chân tường, nẹp gỗ, giấy dán tường, tấm thạch cao và đồ trong tủ sát tường.
Mối có ăn được gạch, vữa không?
Không. Mối ăn chất xơ trong gỗ, giấy, vải, bìa các-tông. Gạch, vữa, bê tông chỉ là lối đi. Mối đất cần ẩm và tránh ánh sáng, nên chúng đắp đường mui bằng đất trộn nước bọt dọc mặt tường, hoặc đi ngầm trong khe vữa, khe nứt của tường và sàn. Theo Hiệp hội Quản lý Dịch hại Quốc gia Hoa Kỳ (NPMA), mối đất chui lọt khe rộng chỉ khoảng 1 mm.
Ở chung cư, mối đi theo hộp kỹ thuật, ống điện, khe giữa tường và sàn để lên các tầng trên. Nghiên cứu của Viện Sinh thái và Bảo vệ Công trình ghi nhận đàn mối kiếm ăn lên tới tầng 14, cao khoảng 42 m. Vì vậy căn hộ tầng cao vẫn có thể gặp mối trong tường.
Tường có mối thì chỗ nào thực sự bị hỏng?
- Gỗ gắn vào tường: khung cửa, khung cửa sổ, ván chân tường, nẹp, ốp gỗ, kệ gắn tường. Gỗ bị ăn rỗng từ phía sát tường ra, mặt ngoài vẫn còn sơn đẹp.
- Tấm thạch cao: mối ăn lớp giấy hai mặt tấm, để lại lõi thạch cao bở; vách ngăn và trần thạch cao có thể võng, nứt.
- Giấy dán tường và lớp sơn: mối đi dưới lớp giấy hoặc dưới màng sơn, đắp đất bên dưới làm bề mặt phồng thành vệt dài.
- Đồ sát tường: sách, giấy tờ, quần áo, thùng các-tông trong tủ âm tường hay tủ kê sát tường.
Riêng tường gạch, vữa không bị mối làm yếu đi. Nhưng khi khung cửa hay đà gỗ gắn vào tường bị ăn rỗng nhiều, cửa có thể xệ, kẹt; chỗ đó cần thay gỗ sau khi đã xử lý mối.

Thấy đường đất trên tường thì làm gì?
Để nguyên, đừng cạy hay xịt. Đường mui còn nguyên giúp kỹ thuật viên biết mối từ đâu lên và đặt trạm nhử đúng chỗ. Chụp ảnh, dời đồ giấy, vải ra khỏi chỗ đó, rồi hẹn khảo sát. Đường đất nhỏ chạy dọc tường trông thế nào và phân biệt với vết khác ra sao, xem bài đường đất nhỏ chạy dọc tường của Công ty Khử Trùng Toàn Cầu.
Các dấu hiệu khác cần soi thêm khi đã thấy mối ở một bức tường, như gỗ gõ nghe rỗng, cửa kẹt dần, cánh mối rụng, có ở bài dấu hiệu nhà đang bị mối phá hoại.
Xử lý mối trong tường có phải khoan tường không?
Không. Công ty không khoan chân tường, không khoan tiêm vào gỗ. Kỹ thuật viên lần theo đường mui, đặt trạm nhử ngay trên đường mối đi, chờ 7–14 ngày cho mối thợ vào trạm, rồi dùng thuốc truyền dẫn để mối mang về tổ; bụi thuốc được rắc lên đường mui đang có mối đi. Mối chết dần trong vài tuần, tường và gỗ không phải đục phá. Cách đặt trạm có ở bài trạm nhử mối là gì, đặt ở đâu.

Sau khi hết mối, sửa tường thế nào?
Chờ kỹ thuật viên kiểm trạm, xác nhận không còn mối rồi mới sửa. Cạo bỏ đất mối, để khô, trám lại khe nứt, sơn lại. Gỗ bị ăn rỗng (ván chân tường, nẹp, khung cửa) thay mới; tấm thạch cao đã mất lớp giấy thì thay tấm. Sửa sớm khi mối chưa hết dễ phá mất trạm và đường mui, mối lại mở đường khác.
Nguồn tham khảo: National Pest Management Association (NPMA), "Subterranean Termites" (pestworld.org/pest-guide/termites/subterranean-termites). Trịnh Văn Hạnh và cộng sự, Viện Sinh thái và Bảo vệ Công trình, "Khả năng hoạt động trong không gian của đàn mối kiếm ăn Coptotermes formosanus Shiraki" (vawr.org.vn).




